Güncel Ekonomi

Ünlü şair Fuzuli, Kanuni döneminde kendisine bağlanan maaşın kesilmesi üzerine Evkaf yönetiminde gördüğü rüşvet ve yolsuzlukları Sadrazam Nişancı Mehmet Paşa'ya gönderdiği çok bilinen eseri Şikayetname'sinde şöyle der: "...huzurlarına gitdüm. Bir cem gördüm, hikayetleri perişan, ne safadan anda eser ve ne sıdkdan nişan var. Selam verdüm, rüşvet değildür deyu almadılar. Hükm gösterdüm, fâidesizdür deyu mültefit olmadılar. Eğerçi zahirde sûret-i itaat gösterdiler, amma zeban-ı hal ile cemi sualüme cevab verdiler...".

Ayrıca Şikayetname'nin devamında çalışanlarla arasında şu konuşma geçmektedir:

Dedim: "Vakıf malını fazla kısmak vebaldir".

Cevaben: "Paramızla aldık, bize helaldir".

Sordum: "Hesap sorulursa, tuttuğumuz kötü yolun belgeleri bulunur".

Cevaben: "O hesap kıyamette sorulur".

Sordum: "Dünyada da hesap sorulduğunu duymadınız mı?".

Cevaben: "Ondan korkumuz yoktur, tüm şahitleri hazırladık".

Rehberde bir yolsuzluk türü olarak belirtilen ve "kamu görevlisinin performansını etkilemek için, görev gereği yapmaması gereken uygunsuz bir şeyi yapması veya yapması gereken bir şeyi yapmaması için gönüllü olarak kendisine değerli bir şeyin verilmesi" olarak tanımlanan rüşvet sadece bugünün değil, dünün ve geleceğin de problemidir.

Gelir İdaresi Başkanlığı, OECD tarafından hazırlanan "Vergi İnceleme Elemanının Rüşvetle Mücadele Rehberi"nin Türkçe'sini sayfasında yayınladı. Böylece 15 Şubat 1999 yılında yürürlüğe girmiş bulunan sözleşme ülkemiz bakımından da 2000 yılında "Uluslararası Ticari İşlemlerde Yabancı Kamu Görevlilerine Rüşvet Verilmesinin Önlenmesi Sözleşmesi" olarak onaylanmıştır. 2.1.2003 tarihli "Uluslararası Ticari İşlemlerde Yabancı Kamu Görevlilerine Rüşvet Verilmesinin Önlenmesi için Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 11 Ocak 2003 tarihli ve 24990 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda daha önce bu metni okuyup bilgi edinememiş olan vatandaşlarımız bakımından da konu hakkında bilgi edinme fırsatı doğmuştur.

Burada Gelir İdaresi'nin temel amacı vergi inceleme elemanlarının bilgilenmesi ve rüşvetin tespiti konusunda neler yapabileceklerinin hatırlatılması olmakla birlikte konunun kaçakçılık boyutunu da içermesi sebebiyle rüşvet probleminin herkes tarafından karşılaşılabilecek bir durum olmasına yol açmaktadır. Rehberde oldukça ilginç tespitler de yer almaktadır.

Rehbere göre vergi mükellefleri, gelirlerini gizlemek için kullanmış oldukları yöntemleri, genellikle rüşveti gizlemek için de kullanmaktadırlar. Bundan yola çıkarak vergi inceleme elemanları kaçakçılıkla ilgili kanıt bulmak için kullanmış oldukları yöntemleri rüşvetle ilgili kanıtların tespiti için de kullanmalıdırlar. Açıklamalarda vergisel yükümlülüklerini noksan yerine getiren mükelleflerin sıkça yaptıkları işlemlerle ilgili delilleri yasal belgeleri üzerinde bıraktıkları belirtilmektedir.

Kaçakçılık göstergeleri ikiye ayrılmaktadır. Olumlu belirtiler veya olumlu davranışlar. Olumlu davranışların bulunmadığı bir durumda ise kaçakçılığın tespit edilemeyeceği ileri sürülmektedir. Olumlu belirtiler işaret veya bulgu olabileceği gibi bu eylemlerin hile, gizleme amacıyla yapılmış olabileceğini ya da olayların olduğundan farklı bir şekilde ortaya konulduğunu ifade ederler. Bununla birlikte belirtiler tek başına veya kendiliğinden, özellikli sürecin gerçekleştiğini belirleyememekte aynı zamanda olumlu davranışların da var olması gerekmektedir.

Olumlu davranışlar şöyle sıralanmaktadır: Dolandırmak, kaçırmak, gizlemek, belgeleri tahrif etmek, çarpıtmak ya da olduğundan farklı göstermek. Örnek olarak da benzer kalemlerin toplandığı işlemlerde özellikli olanların eksikliği, banka hesaplarında gizleme, depozitolara ait makbuzların ticari hesaplara karıştırılarak gelir kaynaklarının gizlenmesi gibi unutmadan kaynaklanmış gibi gösterilen işlemler ve durumu örtbas etmeye yönelik makbuzlar sayılmaktadır. Devam edeceğiz.

Kaçakçılık ve rüşvet yöntemleri

Geçen yazımızda kaldığımız yerden devam ediyoruz. Kaçakçılık ve rüşvetin göstergeleri aşağıda belirtilen haddinden fazla abartılmış indirimler veya hayali indirimler ile kamu görevlilerine para aktarmak için kullanılan bazı örnek yöntemlerdir: 

1. Bir kamu görevlisi kontrolü altındaki bir firma, ilgisiz bir firmaya danışma ücreti iddiasıyla sahte faturalar karşılığında büyük tutarda para öder. Bu firma daha sonra bir banka görevlisinin yardımıyla, çeklerin karşılığını kendi çalışanlarından birinin aracılığıyla nakde dönüştürür. Böylece para, kamu görevlisinin kontrolündeki ilk şirkete geri döner.

2. Sahte bir isme bir banka hesabı açılır ve bu hesap üzerinden çekler nakde çevrilir. Satın almanın kanıtı olarak hayali işlemlere dayanan faturalar düzenlenir. Sahte işyerine ait çek rehin edilir ve sonra da bozdurulur.

3. Dolaylı politik katkı veya yardım yapma yönteminde politik kampanya düzenleyen komitenin veya adayın sağlamış olduğu bazı kampanyalara ödenmemiş faturalar temin edilir. Örneğin, seçim kampanyaları için kiralanan araçlar veya el ilanları ve seçim posterlerinin basılması gibi kampanya için yapılan masrafların ödenmemiş faturaları.

4. Kamu görevlilerine yapılan dolaylı ödemeler bir başka yöntem olup bu yöntemlerinden bir tanesi, avukatlık bürosu yoluyla yapılan ödemelerdir. Bu örnekte avukat, görünüşte sunulan hizmetler için çeklerin yazılmasında yalnızca aracı rol oynar. Ödemeler avukatın emanet hesabına yatırılır ve bu hesaptan da kamu görevlisine aktarılır. Bu yöntem ayrıca halkla ilişkiler, reklamcılık veya muhasebe şirketleri arasında da kullanılır.

5. Bir başka dolaysız rüşvet ödeme yöntemi de, kâr elde etmek amacıyla ticari faaliyetlerde bulunmak üzere kurulmamış ve vakıf yönetiminin üst kademesinde bir kamu görevlisinin bulunduğu bir vakfa bağış yapılması talebinde bulunulmasıdır.

6. Gerçek piyasa fiyatıyla karşılaştırıldığında müşteriye abartılı bir tutarla fatura verilmesi yönteminde ise alınan tutar ile normal piyasa fiyatı arasındaki fark, işletmenin karını etkilemeden, daha sonra bir aracıya ödenmektedir.

7. Bir şirket tarafından üstlenilen ve malların muhafazası, şirket mallarının taşınmasına nezaret etme veya pazar faaliyetinin olduğu ülkede tesisat masrafları olarak faturalandırılmış harcamalar.

8. Bir şirketin altyapı, yerleşim, kuruluş ve gelişimi için yapılan harcamalara ait ödemelerin, mimarlık ofislerinin kullanılarak, vergi cennetlerindeki banka hesaplarına yapılması.

9. Royalti gelirleri, şirket hesaplarına gelir yerine yükümlülük olarak kaydedilir. Bu yükümlülüğe ait ödeme de hesap yılı kapanmadan önce yapılır. Ödeme sözde royalti geliri elde eden ve vergi cenneti bir ülkede bulunan bir yönetim şirketine yapılır.

10. Profesyonel hizmetlere yapılan ödeme tutarını gösteren tüm kaynak belgeler dikkatlice incelenmelidir. Birçok şirketin projelerle bağlantılı ve özel durumlarda yüklendikleri masrafların, gerçek bir işe ait normal fatura tutarının üzerinde yüklendikleri belirlenmiştir. Bu fazladan faturalandırılmış tutar firma tarafından, mükellef lehine, önceden ayarlanmış politik ödemeleri veya kamu görevlilerine yapılan ödemeleri gizlemek için kullanılır. Ayrıca, danışmanlık şirketlerine yapılan, ancak hangi hizmet için yapıldığı belli olmayan yüksek tutarlı ödemelere de bakılmalıdır.

11. Yasal olmayan birtakım ödemelerin, seyahat ve eğlence masrafları kisvesi altında indirim konusu yapılabilmesi mümkündür. Burada, yönetici seyahat masrafları, kiralama yoluyla yapılan hava yolculukları masraflarının mükellefin çalışanları tarafından veya siyasi aday tarafından doğrudan ödenip ödenmediği, mükellefin özel uçağının pilotlarının masrafları, doğrudan kredi kartı yükümlülüklerini de içeren seçilmiş bazı çalışanlarla bağlantılı masraflar incelenmelidir.

Bunlar vergi incelemesi yapacaklar için sadece yol gösterici örnek yöntem ve davranışlardır. Ama unutmamak gerekir ki, akıl akıldan üstündür. 

Bu köşede zaman zaman yaptığımız bazı önerilerin, değerlendirmelerin, yorumların gidişatına da bakmaktayız. Dolayısıyla yazdıklarımızı sadece geçmişte bırakmıyor, fikri takibini yaparak fayda sağlamasını istiyoruz. Bir bakıma unutulmasını da önlemeye çalışıyoruz. Geçen yaz hemen seçimlerden sonra yazdığımız "Yeni Maliye Bakanı İçin Yapılacaklar Listesi" de bunlardan bir tanesi. Aradan geçen bir yıldan fazla sürede neler yapılmış neler yapılamamış dediğimizde ülkemizde hükümetin vergi karnesi de ortaya çıkmış olacaktır. 

1.Bazı teknolojik gelişmelere rağmen çağdaş bir gelir idaresi maalesef oluşturulamadı. Denetim kadroları ve hukuk altyapısında çok önemli eksiklikler var. Mükellef odaklı idare kavramı sadece kâğıt üzerinde kalmış durumda.

2.Vergi düzenlemelerini yapan ayrı bir hukuk birimi oluşturulamadı. Mevcut düzenlemelerdeki hukuk eksikliği ciddi boyutlardadır.

3.İdarenin içerisinde sürekli çalışan bir danışma kurulunun varlığını öngörmemize ve bu kurulun oluştuğu söylenmesine rağmen, bu kurulun yapısı, faaliyetleri, yetkileri ve kararları toplumla paylaşılmamaktadır. Bu durum mükellefler arasında şüphe ve tereddütler yaratmaktadır.

4.Vergi Konseyi önerilerinin danışma kurulu ile birlikte sürekli değerlendirilmesi gereği de bu kapsamda müphemdir.

5.Kayıtdışılığın önlenmesi konusunda ciddi bir çalışma başlatılması ve hükümet desteğinin sağlanıp çok boyutlu politikalar belirlenerek uygulanması önerimiz yönünden Vergi Konseyi bünyesinde bazı çalışmalar yapılmasına rağmen konu hâlâ gündeme gelememiştir. Sadece çalışılacağı yönünde bazı ifadeler zaman zaman basında yer almaktadır.

6.Mükellef, yargı ve idare arasında zaman ve emek israfına yol açan hukuk ihtilaflarının çözümü amacıyla çalışmalar yapılması şeklindeki çok önemli talebimizde maalesef hiçbir gelişme yoktur.

7.Vergi oranlarının indirilmesi, doğru oranların belirlenmesi amacıyla özellikle ekonomik açıdan araştırma ve incelemelerin yapılması önerimiz kapsamında bazı vergi oranlarında indirimler yapılmasına rağmen bunun gerçekten doğru ve yeterli olup olmadığı yönünde resmi bir çalışma bulunmamaktadır.

8.Hukuka, Anayasa'ya ve adalete aykırı vergi uygulamaları en zayıf olunan noktalardan birisi olup, bu konu köşemizde sıkça belirtilmektedir.

9.Vergi cezalarında hukuka uygun yeni bir sistemin getirilmesi konusunda bazı çalışmalar bulunmasına rağmen halen uygulamaya geçirilememiştir.

10. Vergi istisna ve muafiyetlerinin Anayasal ilkelere uygun olarak çok sınırlı tutulması önerimiz gelir vergisi çalışmalarının neticelenmesi sonrasında ortaya çıkacaktır.

11. Anayasa m. 73'de Bakanlar Kurulu yetkisinin acil durumlar dışında kaldırılması konusunda bir çalışma yoktur. Hükümetçe hazırlatılan tasarıda da bu konuda bir düzenleme olmadığı gibi eskisinden daha problemli olabilecek ifadeler de vardı.

12. Vergi kanunlarının senede bir kere değiştirilmesi ve izleyen sene başından itibaren geçerli olmasının sağlanarak mevcut hukuka aykırı geçmişe yürümelerin önlenmesi şu an için sanırım bir hayal olarak görülmektedir.

13. Yapılan düzenlemelerde Maliye Bakanlığı'na esas hakkında yetki verilmesi ne yazık ki büyük oranda devam etmektedir.

14. Özel iletişim vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, BSMV, damga vergisi gibi vergilerin kaldırılması ağırlıklı olarak yeniden değerlendirilmesi, KKDF gibi alınması hukuka aykırı bir yükümlüğün hâlâ neden alındığının sorgulanması yapılmamış ve yapılmamaktadır.

15. Akaryakıt üzerindeki vergilerin indirilmesi konusunda toplumdaki bunca tepkiye rağmen vergi gelirleri kavramının adalet kavramına tercih edilmesi veya bunun birinci amaç olarak düşünülmesi sonucunda bir gelişme bulunmamaktadır. Bu nedenle bu alandaki dünya rekorlarımız da devam etmektedir. Keza,  özel tüketim vergisinin tamamen elden geçirilmesi yerine sadece zaman zaman tepkileri hafifletmek üzere bazı düzenlemeler yapılmaktadır.

Değerlendirmelerimize gelecek yazımızda devam edeceğiz.

1.KDV'deki oran karmaşasına hemen son verilmesi konusunda bir sonuç olmadığı gibi bu konuda basında sürekli yer alan trajikomik olaylar da anlaşılan bir etki yaratmamaktadır. Bu konuda bir açıklama olmaması konunun üzerinde durulmadığını göstermektedir. Bununla birlikte mükelleflerin her gün bu garipliklerle karşılaştığı da unutulmamalıdır.

2.Toplumda yaygın olarak kabul edilmiş bulunan vergi adaletsizliğine karşı önlemler alınması, vergiler konusunda politikalar belirlenmesi konusunda alınacağı yönünde sözler verilmektedir. Bununla birlikte ne zaman, nasıl ve ne şekilde olacağı konusunda somut ve bilimsel çalışmalar sunulamamaktadır.

3.Asgari ücretin vergi dışı bırakılması konusu ülke gerçeklerimiz müsait değil diyerek yıllardır gündem dışına taşınmaktadır. Bu sorunu çözmek gerekmektedir. Aksi halde vergi adaleti diye bir kavram vardır demek mümkün değildir.

4.Asgari geçim indiriminde olduğu gibi bazı düzenlemelerin yeniden düşünülmesi bugün de kuvvetle gerekmektedir. Bunlar zaman zaman bu köşede belirtilmektedir.

5.Uzlaşmanın şartlarının kanunla belirlenmesi konusunda bir gelişme yoktur. Hem de konunun odağındaki kurumların "kanun namına durun" demesine rağmen.

6.İdarenin yıllardır kaybettiği davalarda hâlâ aynı savunmayı yapması ısrarından vazgeçerek hukuka aykırılıkların düzeltilmesi hususunda ne gariptir ki en küçük bir gelişme yoktur. Yıllardır şablon savunmalar verilmeye devam etmektedir. Hem de davaların kaybedildiği bilinerek. Keşke bu istikrar faydalı konularda gösterilseydi.

7.Mükellef haklarının oluşturulması ve yapılan uygulamaların yeniden değerlendirilmesi konusu bugünkü durumda iğneyle kuyu kazmaya benzemektedir.

8.Mükelleflerin vergi bilincini geliştirecek plânlı çalışmaların yapılması konusunda mükellef olarak çocuklar, vergi bilincini geliştirme aracı olarak da hediyeler düşünüldüğü müddetçe daha çok yıllar geçmesi gerekecektir.

9.Belge toplama alışkanlığının çocuklara oyuncak dağıtarak değil, çağdaş yöntemlerle sağlanması gereği konusunda bir önceki açıklama sanırım yeterli olacaktır.

10.Bütçe disiplininin sağlanması ve bütçe kurallarına uyulması. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları sebebiyle şu anda bütçe kanunlarının Anayasaya uygunluğundan söz etmek mümkün değildir.

11.Anayasa'daki vergi ilkelerine aykırı düzenlemeler yapılmasından vazgeçilmesi konusu sadece bugün değil, herhalde yıllarca sonra da konuşulmaya devam edilecek bir konudur.

12.İstihdam üzerindeki vergi yükünün azaltılması, yatırım imkânlarını artırıcı önlemler alınması yine çok konuşulup sadece sözler verilen ama tam olarak gerçekleştirilemeyen bir alandır. İşsizlik oranının yükselmesi, yatırımların azalması karşısında bu konunun ön plana geçmesi gerekirken yeterli bir gelişme kaydetmemesi hazindir.

13.Beyanname yöntemine önem verilerek, stopaj usulünün azaltılması; dolaylı-dolaysız vergi dengesinin kurulması zor gelmekte, bahane olarak da ülke yapısı gösterilmektedir. Ama bunu çeşitli ülkeler başarıyla yapmaktadır. Adalet, denetim ve ceza çerçevesinde.

14.Her türlü ayrımcı vergilendirmenin önlenmesi konusunda çalışmalar yapılması. Gülmemeniz için bu konuda bir şey yazmıyorum.

15.Vergi rakamları konusunda toplumu adil olarak bilgilendirerek, vergilerin harcanması konusunda şeffaflık sağlanması. Ülkemizdeki gelişmeleri yakından takip eden ve yapılan harcamaların gittiği yerleri bilen ve her gün bir kısmını yeniden öğrenen kişiler olarak hepimiz bu bilgi ve şeffaflığı beklemekteyiz.

Bütün bu değerlendirmeler 2007 senesinde seçimlerden hemen sonra vergiler alanında yeni bir yol çizilmesi amacıyla yaptığımız önerilere dayanan değerlendirmelerdi. Bugün her iki yazımızdaki sonuçlar dikkate alındığında Hükümetin vergi karnesi 2008 senesinde nasıldır sorusunun cevabını sanırım en iyi sizler vereceksiniz. 

http://www.dunyagazetesi.com.tr/yazar.asp?authId=21&id=21562

Faizleri "fuhuşa teşvik" edecek kadar uzun süre oldukça düşük düzeyde tutan Amerikan Merkez Bankası (FED) de suçlu, finansal sistemi "gözetlemek ve denetlemekle" yükümlü regülatörler de suçlu, "bir koyundan on post çıkartma" güdüsüyle hareket eden yatırım bankaları da suçlu, 80 yıllık "bayatlamış" regülasyon sisteminin yaratıcı finansal mühendislik teknikleri sayesinde son 5-10 yılda çığ gibi büyüyen "türev yaratıkları" kontrol edebileceğini düşünme gafletine düşen politikacılar da suçlu, finansal piyasaların milyonlarca dolar prim kazananan "harika çocukları"nı aşırı riskli yatırımlara yüksek kaldıraçla (çok az sermaye-yüksek oranda borç kombinasyonuyla) girmelerini teşvik eden "bonus sistemleri" de suçlu.

Finansal priyasalarda yaşanan kabusun hem çok müsebbibi var hem de çok mağduru. Tek bir "günah keçisi" göstermek (örnek FED'in eski Başkanı Greenspan) yaşananları aşırı basitleştirmek olur. Gelinen noktada herkesin başını önüne eğip iki kere düşünmesi gerekiyor. Çünkü global piyasalarda yaşanan krizin içinde bulunduğumuz dönem ve yakın gelecek üzerindeki etkilerinin yanı sıra uzun dönem etkileri de hepimiz için önemli olacak. Bugünkü yazımızda mevcut dönem ve yakın gelecekteki etkilere odaklanacağız. Daha sonraki yazılarımızda dünya finans piyasalarında taşların yerinden oynamasına neden olan global kredi krizinin mevcut işletme modellerinin dahi sorgulanmasına neden olabilecek uzun vadeli etkilerini irdeleyeceğiz.

Sorunlar, ABD menşeli olmakla birlikte küreselleşmenin getirdiği "sermaye ve ticaret" bütünleşmesi ile birlikte önce "finansal kanal" üzerinden sonra da gecikmeli etkisiyle "ticaret kanalı" üzerinden tüm gelişmiş ülkelere sirayet etmiş durumda. ABD, Japonya, Kıta Avrupası'nın önde gelen ekonomileri ve İngiltere resesyonun eşiğine geldiler. Ancak Türkiye'nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkeler gelişmiş ülkelerdeki yavaşlamadan şu ana kadar oldukça sınırlı bir şekilde etkilenmiş gözüküyorlar.

Buradaki kilit kelime "şu ana kadar". Gelişmiş ülkelerde yaşanan yavaşlama ilk düşünüldüğü gibi "kısa soluklu" olsaydı gelişmekte olan ülkelerdeki tahribatın sınırlı kalabileceğini düşünebilirdik. Ancak ne yazık ki takip ettiğimiz göstergeler başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerdeki toparlanmanın 2009 yılının ikinci yarısından önce başlayamayacağına işaret ediyor. Gelişmiş dünyadaki yavaşlamanın onumuzdeki yılın ilk yarısını da kapsayacak şekilde uzaması gelişmekte olan ülkelerin büyüme performanslarında ciddi ölçüde bozulmalara neden olabilecektir.

Dünyanın en büyük yatırım bankalarını, yüzlerce hedge fon ve mortgage şirketini iflasa sürükleyen kredi krizi giderek derinleşiyor. Finansal sistem tam anlamıyla tıkanmış durumda. Birbirlerinden kredi alamayan finans kuruluşlarının çalışır haldeki tek finansman kaynaklarının merkez bankaları olduğunu söylemek abartılı olmaz. Bir başka ifadeyle, finans kuruluşları kendi yükümlülüklerini karşılayacak kaynağı ya bulamıyorlar ya da "son borç verici" konumundaki merkez bankalarından zar zor bulup yaşam mücadelesi veriyorlar. Hayatta kalabilme gayreti içinde olan mali kesim haliyle asli işlevini yani "sistemdeki tasarrufların krediye dönüşmesine arabuluculuk yapmak" işlevini yerine getiremiyor. Rakamlarla henüz teyit edilmemiş olmakla birlikte mali kesimin reel kesime açtığı kredilerin hacminde dramatik bir düşüş yaşanıyor. Kredi alamayan reel sektördeki ekonomik aktivite de dolayısıyla bıçak gibi kesilme riski ile karşı karşıya. Mali sistemdeki tıkanıklık yüzünden ABD ekonomisi resesyona doğru gitmiyor, resesyona doğru koşuyor.

ABD hükümeti tarihte emsali görülmemiş büyüklükte bir "topyekun kurtarma planı"nı uygulamaya sokmaya hazırlanıyor. Dev kurtarma planı özel sektörün kendi ticari kararları yüzünden yarattığı pisliği kamusal kaynaklarla çözme esasına dayanıyor. Ancak bu planın içeriğini ve uygulanmasında yaşanabilecek sorunları göz önüne aldığımızda mali kesimdeki sıkıntıların çözülmesine faydalı olacağını ancak yeterli olamayacağını söyleyebiliriz. Plan, finansal piyasalarda yaşanan güven bunalımının sistemik krize dönüşmesine engel olabilecektir. Ancak kredi piyasalarında yaşanan sıkışıklığı kısa vadede düzeltmesi olanaksız.

Finansal piyasalarda "en kötü" son yaşananlardan sonra geride kalmış olabilir. Ancak "reel sektör" açısından asıl zor dönem yeni başlıyor. 2009'un ikinci yarısına kadar küresel yavaşlama problemi ile yaşamak zorunda kalacağız. Asıl önemlisi, yavaşlayan ülkeler kervanına yakın gelecekte gelişmekte olan ülkelerin de katılması beklenmeli.

Sokrates Kafe: Soğanın acısını yiyen bilmez, doğruyan bilir.

http://www.dunyagazetesi.com.tr/yazar.asp?authId=77

Bahsi geçen tüm önlemler, bundan sonraki süreçte bankaların yeni varlık silme operasyonları yapmayacağı, yeni batmalar yaşanmayacağı, makro verilerin bir daha olumsuz sonuçlara işaret etmeyeceği ve varlık değerlerinin daha fazla düşmeyeceği anlamına gelmiyor

ABD kaynaklı veri ve haber akışı ile mali sisteme destek olmak için yürütülen çalışmaların, Türkiye'deki yatırımcı tercihlerini doğrudan etkileyeceğini düşünüyoruz. Bu nedenle, yukarıda bahsettiğimiz kurtarma planına ilişkin detayların ve sonuçlarının dikkatle takip edilmesi gerekiyor. Ancak, büyümelere ilişkin sıkıntılar ve Türkiye ekonomisinin cari açık, yüksek enflasyon gibi kırılganlıkları ile henüz netlik kazanmayan IMF ile yeni stand-by düzenlemesi gibi konular, önümüzdeki dönemde yurtiçi piyasalarımızın dış gelişmelere olan hassasiyeti üzerinde belirleyici olacaktır.

ABD'de son dönemde gerçekleştirilen hafta sonu operasyonları ile bankaların kamulaştırılması veya nakit sermaye sağlanması gibi standart dışı kararlar, hisse senedi piyasalarında son yılların en yüksek volatilitelerine neden oluyor. Bu hafta boyunca İMKB de yurdışı piyasalarının gölgesinde devam etti bu gidiş de aynen devam edecek gibi gözüküyor. Önümüzdeki haftanın sadece 1,5 gün olması bayramdan sonra ya kadar gececek günlerdeki bizim tatil, dünyanın çalıştığı günlerin haberlerini takip etmek gerekecek .