a)   Ekonominin dış dengesine yansımasını,

b)  Para politikasına yansımasını,

c)   Büyüme performansına yansımasını

tartışınız.

10.   Dünya ekonomisinde sermaye hareketlerinde gözlenen küreselleşme (globalisation) eğiliminin
       ulusal ekonomilerde istikrarsızlık ve durgunluğu beslediği öne sürülmektedir. Bu görüşe katılır mısınız?

İKTİSAT-1997

1.    Bütçe doğrusunun kayıtsızlık eğrisini kestiği bir noktada tüketici dengesinin kurulamayacağını gösterin. Tüketicinin denge konumuna ulaşması için ne yapması gerekir? Neden?

2.    X malı talebinin artması X malının fiyatını yükseltir. Yükselen fiyata tüketiciler satın aldıkları X malı miktarını azaltarak tepki gösterirler. Dolayısıyla X malı talebindeki bir artış tüketicilerin daha az miktarda X malı tüketmeleri ile sonuçlanır. Bu doğru bir değerlendirme midir? Neden?

3.    Ölçek getirisi ve dışsal ekonomi kavramları farklı sonuçlar doğuran farklı olguları tanımlamak için kullanılan kavramlardır. Örnek vererek bu kavramları ve yarattıkları sonuçları tartışınız.

4.    Birisi tekel konumunda olan, öteki tam rekabetçi piyasada çalışan iki ayrı firmada Z malı temel girdi olarak kullanılmaktadır. Z malının fiyatının düşmesinin bu firmalarda ürettikleri malın fiyatı ve miktarı açısından yaratacağı etkileri tartışınız. Bu etkiler arasında fark var mıdır? Neden?

5.    Vergilemenin yaratacağı mikroekonomik etkilerin makro bir sorun olan çevre kirlenmesine karşı en etkili önlemlerden birisi olduğu düşüncesine katılır mısınız? Örnek vererek açıklayınız.

6.    İthalat ve ihracatın gelir esneklikleri ekonominin dış dengesinin kurulmasında önemli rol oynarlar.

a)   Bu kavramları açıklayınız.

b)  Esnekliklerin sabit kur sisteminde dış denge üzerindeki etkilerini tartışınız.

c)   Aynı tartışmayı esnek kur sistemi için yaparak, aradaki farkları gösteriniz.

7.   Sabit sermaye stoku nedir? Sıkı para politikası sabit sermaye stokunu etkiler mi? Bu etkinin makroekonomik sonuçları ne olur?

8.   Ekonomide 115 milyar TL değerinde tüketim malı üretilmektedir. Yatırım malları üretimi
35 milyar TL tutarındadır. Ücret ve maaşlar 80 milyar TL, kar gelirleri 65 milyar TL olup, faiz gelirleri 5 milyar TL düzeyindedir. Gelirler üzerindeki ortalama vergi oranı %30 olup, hükümetin başka bir gelir kaynağı yoktur. Öte yandan, yıl içinde hanehalkı 80 milyar TL tüketim harcaması yapmıştır. Kamunun cari harcamaları 30 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Özel yatırım harcamaları 30 milyar TL düzeyindedir. Kamu kesiminin yatırım amaçlı harcamaları 40 milyar TL boyutundadır. Ekonomide 5 milyar TL tutarında ihracat yapılmıştır. Gerçekleşen ithalat ise 15 milyar TL’dir.

a)   Ekonominin makro dengesini irdeleyiniz.

b)  İçinde bulunulan durumun nedenlerini ve olası sonuçlarını tatışınız.

c)   Uygun göreceğiniz iktisat politikası önlemlerini tartışınız.

9.   Merkez Bankasının iç varlıklarındaki bir genişlemenin ekonomide para arzını ve likiditeyi nasıl etkileyeceğini tartışınız. Merkez Bankasının bu etkileri en az düzeyde tutabilme olanağı var mıdır?

10. Küreselleşmenin özellikle para ve sermaye hareketleri açısından hızlandığı ancak bunun ekonomilerde istikrarsızlık ve durgunluk eğilimlerini beslediği görüşüne katılır mısınız?

İKTİSAT-1998

1.    Faydanın öznel (subjektif) olması neyi ifade eder? Öznel fayda tüketici tercih ve davranışlarını nasıl etkiler? Faydanın öznel olması tüketici dengesinin oluşumunu etkiler mi? Nasıl?

2.    Q = A L^aK^b fonksiyonu iktisadi analizde Cobb-Douglas üretim fonksiyonu olarak tanımlanır.

a)      Fonksiyonda yer alan a ve b katsayılarını tanımlayınız. Cobb-Douglas fonksiyonunda bunlara ilişkin bir kısıt var mıdır? Neden?

b)      Cobb-Douglas üretim fonksiyonunda A değişkeni neyi ifade eder? Bunun verimlilikle bir ilişkisi var mıdır?

c)       Cobb-Douglas üretim fonksiyonu ekonominin büyüme sürecinde etkili olan faktörlerin belirlenmesi amacıyla da kullanılabilir mi? Nasıl?

3.    Firmalar kısa dönemli miktar tepkilerini azalan verimler kısıtı altında verirler. Firmalar uzun dönemde bu kısıtı nasıl aşarlar?

4.    Vergi oranlarının düşürülmesinin vergi hasılatını arttıracağı öne sürülmektedir. Bu çelişik bir görüş değil midir? Açıklayınız.

5.    Para talebinin istikrarlı olup olmadığı iktisat teorisinin tartışmalı konularından birisidir. Bu tartışmanın para politikası açısından önemi ve sonuçları nedir?

6.    Üretimin bilgi yoğun hale gelmesi uluslararası ticareti nasıl etkileyecektir? Bu süreçte mukayeseli üstünlükler değişir mi? Nasıl?

7.    Sabit getirili yatırım enstrümanlarının fiyatı yükseldiğinde faiz oranı nasıl etkilenir? Bunun para piyasasına yansıması nasıl olur?

8.    Bankalar açısından kur riskini tartışınız. Reel devalüasyon olasılığı kur riskini ve bankaların pozisyon tercihini nasıl etkiler?

9.    Son aylarda Merkez Bankası bilanço aktifinin yüzde 90’dan fazlası dış varlıklardan oluşmaktadır. Bunun neden ve nasıl oluştuğunu ve para yönetimi açısından olası sonuçlarını tartışınız.

10.  Petrol fiyatlarındaki hızlı düşüşün Rusya’da devalüasyon zorunluluğu yarattığı, buna karşılık Türkiye’de devalüasyon olasılığını azalttığı düşünülmektedir. Bu görüşe katılır mısınız? Ayrıntılı biçimde açıklayınız.

İKTİSAT-1999

1- Zevk ve tercihlerdeki değişmenin tüketici kararları üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Tüketicinin denge konumundan başlayarak zevk ve tercihlerindeki değişmenin dengeyi nasıl etkileyeceğini ve yeniden dengelenmenin nasıl gerçekleşeceğini fayda analizi çerçevesinde irdeleyiniz.

2- A firmasının X malı üretiminde toplam sabit maliyetleri 200 TL’dir. Firmanın üretim miktarları ve toplam değişir maliyetleri aşağıda verilmektedir.

a-       Ortalama sabit maliyetler, ortalama değişir maliyetler ve ortalama toplam maliyetleri hesaplayınız.

b-       Firmanın etkin (optimal) ölçeğini belirleyiniz.

3- Rekabetçi piyasalarda firma dengesi (kar maksimizasyonu) kısıtları ve olanakları kısa ve uzun dönemlerde farklı olmaktadır. Kısa ve uzun dönemleri tanımlayarak sözkonusu kısıt ve olanakları tartışınız, firma dengesi ile bağlantılarını gösteriniz.

4- İçerilmiş (embodied) ve içerilmemiş (disembodied) teknoloji kavramlarını açıklayınız. Bu türlerdeki teknolojik gelişmenin ekonominin büyüme hızı üzerindeki etkilerini üretim fonksiyonu yaklaşımı çerçevesinde tartışınız.

5-Sermaye hareketlerinin serbest olduğu, dışa açık bir ekonomide kamu açığının iç borçlanma yoluyla finansmanı hangi fiyatları etkiler ve nasıl değiştirir? Bu tür fiyat hareketleri özel kesimin tasarruf-yatırım dengesi ve ekonominin dış dengesi üzerinde ne tür etkiler yaratır? Tartışınız.

6-Para politikasının para çarpanı (çoğaltanı) ve/veya para tabanı (baz  para) değiştirilerek yürütüleceği düşünülmektedir. Gerekli tanımları yaparak bu görüşü tartışınız.

7-Merkez Bankasının sterilizasyon işlemleriyle dış varlıklarını artırması yöntemlerini tartışınız. Sterilizasyonun para  politikası açısından etkilerini irdeleyiniz.

8- Küreselleşen dünya ekonomisinde reel devalüasyon baskısının finansal krizlere yol açtığı öne sürülmektedir. Bu görüşü tartışınız. Sabit kur ve esnek kur rejimlerinin geçerli olması ulaşacağınız sonuçları etkiler mi?